Camını tanı

Cam malzemesinin ışığı renklerine ne kadar ayrıştırdığını gösteren sayıdır. Abbe sayısı yüksek malzemede renkli kenar etkisi daha azdır.

Pratikte

• Etki en çok camın kenarından yana bakarken ve yüksek numarada fark edilir
• İnce (yüksek indeksli) malzemelerin bir kısmında Abbe sayısı daha düşüktür; seçimde incelikle birlikte değerlendirilir

İlgili: İndeks (kırma indisi)

Cam malzemesinin ışığı ne kadar güçlü kırdığını gösterir. Aynı numarada indeks yükseldikçe cam incelir.

Bilmen gereken

• İndeks, görme keskinliğini değil camın kalınlığını ve ağırlığını etkiler
• Hangi indeksin uygun olduğu numaraya, çerçeveye ve merkezlemeye göre optisyenle seçilir

İlgili: Kalınlık ve ağırlık (gramaj) · Abbe sayısı

Eksi camlar kenarda, artı camlar ortada kalındır. Kalınlığı numara, indeks, çerçevenin büyüklüğü ve biçimi, merkezleme birlikte belirler.

İnce cam için

• Gözüne göre ortalanmış, küçük ya da orta boy çerçeve
• Gerekirse yüksek indeks ya da asferik tasarım
• Çerçevesiz modellerde kenar daha görünür

İlgili: İndeks (kırma indisi) · Desantrasyon ve merkezleme

Organik cam plastik esaslıdır: hafiftir, kırılmaya daha dayanıklıdır; bugün en yaygın kullanılan türdür. Mineral cam gerçek camdır: çizilmeye dayanıklıdır ama daha ağırdır ve kırılabilir.

Darbe dayanımı

Polikarbonat ve Trivex gibi malzemeler darbeye özellikle dayanıklıdır; çocuk, spor ve iş gözlüklerinde sık tercih edilir.

İlgili: Çizilme direnci ve kir itici kaplama

Asferik camın yüzeyi merkezden kenara doğru eğriliğini değiştirir; cam daha yassı ve ince olur, kenardan bakışta bozulma azalır. Atorik tasarım aynı fikri astigmatlı reçetelere uygular.

Görünüş

Artı numaralarda gözün büyük, eksi numaralarda küçük görünmesi asferik tasarımla azalabilir; tamamen ortadan kalkmaz.

İlgili: Kalınlık ve ağırlık (gramaj)

Optik merkez camın ışığı sapmadan geçirdiği noktadır; en net görüş buradadır. Cam çapı, ham camın büyüklüğüdür; çerçeveye sığması ve merkezlemenin yapılabilmesi için yeterli olmalıdır.

Bilmen gereken

Büyük çerçeve ve dışa kayık merkezleme daha büyük çaplı cam gerektirir; bu da kalınlığı artırabilir.

İlgili: Desantrasyon ve merkezleme

Desantrasyon, camın optik merkezinin çerçevenin ortasından göz bebeğinin karşısına kaydırılmasıdır. Bunun için her gözün burun ortasına uzaklığı (monoküler PD) ve gerekirse montaj yüksekliği ölçülür.

Neden önemli?

• Merkez yanlışsa doğru numara bile baş ağrısı ve yorgunluk yapabilir
• Progresif ve kişiselleştirilmiş camlarda ölçüler çok daha kritiktir
• Ölçüyü optisyen, seçtiğin çerçeve yüzündeyken alır

İlgili: Kişiselleştirilmiş cam ölçüleri

Freeform, cam yüzeyinin bilgisayar kontrollü tezgâhta noktası noktasına işlenmesidir. Tasarım reçeteye ve gerekirse kişisel ölçülere göre hesaplanır.

Doğru bilinmesi gereken

• “Dijital”, üretim yöntemini anlatır; cam elektronik değildir, kendiliğinden değişmez
• Kanal ya da bölgeler kendi kendine ayarlanmaz
• Geleneksel üretim de doğru reçeteyle iyi görme sağlar; fark tasarım ve kişiselleştirme ölçüsündedir

İlgili: Kişiselleştirilmiş cam ölçüleri

Bazı camlar reçetenin yanında çerçevenin yüzde duruşuna göre de hesaplanır: cam ile göz arası mesafe (verteks), camın öne eğimi (pantoskopik açı) ve çerçevenin yüz çevresindeki kavisi (wrap).

Bilmen gereken

• Yalnız ürünün desteklediği ölçüler kullanılır
• Ölçüleri optisyen, seçilen çerçeve ayarlandıktan sonra alır

İlgili: Desantrasyon ve merkezleme · Freeform (dijital yüzey) üretim

Progresif camda uzaktan yakına geçen bölgeye kanal ya da koridor denir. Kısa, orta ve uzun kanal tasarımları vardır; uygun olanı çerçeve yüksekliği, çalışma mesafeleri ve kullanım alışkanlığı belirler.

Doğru bilinmesi gereken

• Uzun kanal kendiliğinden daha iyi ya da daha geniş değildir
• Kısa kanal küçük çerçevelere sığar ama yakına inmek için gözü daha az indirmek gerekir
• Kanal seçimi yalnız mesleğe göre yapılmaz; gerçek çalışma mesafesi ölçülür

İlgili: Kenar bulanıklığı ve distorsiyon · Ofis ve bilgisayar camları

Progresif camın yan bölgelerinde tasarım gereği bir miktar bulanıklık ve şekil bozulması (distorsiyon) olur. Baş hareket ettirildiğinde görüntü “yüzüyormuş” gibi gelebilir.

Alışma

• Gözle değil başla dönerek bakmak yardım eder
• Çoğu kişi birkaç gün ile birkaç hafta içinde alışır
• Hiçbir progresif tüm alanda kusursuz netlik sağlamaz

İlgili: Progresif camda kanal (koridor)

Ofis camları yakın ve ara mesafeye (masa, ekran, odadaki kişiler) öncelik verir; ara bölgesi progresiften geniştir. Üreticinin bildirdiği azami çalışma mesafesi kadar uzağı net gösterir.

Bilmen gereken

• Araç kullanırken ve uzağa bakarken kullanılmaz
• Tek odaklı “bilgisayar camı” ise yalnız ekran mesafesine ayarlanmış olabilir

İlgili: Progresif camda kanal (koridor)

Sertleştirme kaplaması organik camı çizilmeye karşı güçlendirir. Su ve yağ itici üst kaplama damla, parmak izi ve kirin daha kolay silinmesini sağlar.

Bakım

• Kuru silme ve kâğıt havlu çizer; su ve uygun temizleyiciyle, mikrofiber bezle sil
• Sıcak araç içinde ve sıcak suda bırakmak kaplamalara zarar verebilir

İlgili: Organik ve mineral cam

Fotokromik cam UV ışığında koyulaşır, içeride açılır. Polarize cam su, yol ve kar gibi yüzeylerden yansıyan parlamayı keser. Güneş camları koyuluk kategorilerine göre ayrılır ve UV korumasıyla birlikte değerlendirilir.

Bilmen gereken

• Fotokromik camlar araç içinde (ön camın arkasında) daha az koyulaşabilir
• Polarize cam bazı ekranları ve araç göstergelerini koyu gösterebilir
• En koyu kategori araç kullanmak için uygun değildir
• Gece sürüşünde renkli ya da koyu cam kullanılmaz

İlgili: Ofis ve bilgisayar camları