Temel bilgiler

Kontakt lens, korneanın (gözün saydam ön tabakası) üzerindeki gözyaşı katmanına oturan ince bir mercektir. Gözlük camı gibi ışığı kırar; ama gözle birlikte hareket ettiği için görüş alanının tamamında düzeltme sağlar.

Ne işe yarar?

• Miyopi, hipermetropi, astigmat ve yakını görme güçlüğünü (presbiyopi) düzeltmek
• Keratokonus gibi düzensiz kornealarda gözlüğün sağlayamadığı netliği vermek
• Bazı göz hastalıklarında koruyucu ya da tedavi amaçlı kullanılmak

Ne değildir?

Kozmetik bir aksesuar ya da herkesin dilediği gibi alıp takabileceği bir ürün değildir. Göze doğrudan temas eden bir tıbbi cihazdır; hekim muayenesiyle başlar, düzenli kontrolle sürer.

İlgili: Gözlükten farkı · Lens uygunluk muayenesi

Gözlük gözden yaklaşık 12 mm uzakta durur; lens doğrudan gözün üzerindedir. Bu fark görüşü, bakımı ve sorumluluğu değiştirir.

Lensin artıları

• Kenar görmede çerçeve ve cam kenarı yoktur
• Yüksek numaralarda görüntü boyutu daha doğaldır
• Spor ve hareketli işlerde rahattır; buğulanmaz

Gözlüğün artıları

• Göze dokunmaz; enfeksiyon riski taşımaz
• Takıp çıkarması ve bakımı kolaydır
• Gözü rüzgâr, toz ve darbeye karşı kısmen korur

İkisi birlikte

Lens kullanan herkesin güncel numaralı bir yedek gözlüğü olmalıdır. Göz kızardığında, yorulduğunda ya da lens takılamadığında gözlüğe dönülür.

İlgili: Yedek gözlük · Gözlük numaram neden lens numarama eşit değil?

Kornea saydam kalmak için kan damarı taşımaz; oksijeni çoğunlukla havadan, gözyaşı aracılığıyla alır. Lens bu yolun üstüne oturduğu için malzemesi, takma süresi ve uyumu korneanın sağlığını doğrudan etkiler.

Gözyaşı neden önemli?

Lens gözyaşı katmanının üzerinde yüzer. Gözyaşı azaldığında lens kurur, batar ve bulanıklaşır; yüzeyde birikintiler artar.

Oksijen azalırsa

• Kornea şişebilir, görme sisli olabilir
• Uzun dönemde korneaya doğru yeni damarlar uzayabilir
• Enfeksiyona karşı direnç azalabilir

Bu yüzden

Lensin takma süresine uyulur, lensle uyunmaz (hekim özellikle önermediyse) ve lens malzemesini hekim seçer.

İlgili: Oksijen geçirgenliği (Dk ve Dk/t) · Lensle uyumak · Oksijensizlik ve korneada damarlanma

Lens kullanmaya başlamadan önce göz hekimi gözünün lense uygun olup olmadığını değerlendirir, uygun lensi seçer ve deneme yapar. Gözlük muayenesinden ayrı ve daha ayrıntılıdır.

Neler yapılır?

• Numara ölçümü
• Kornea eğriliğinin ve çapının ölçülmesi (gerekirse topografi)
• Gözyaşı miktarının ve kalitesinin değerlendirilmesi
• Biyomikroskopla kornea, kapak ve konjonktivanın incelenmesi
• Deneme lensiyle oturuşun ve görmenin kontrolü

Sonrasında

Takma-çıkarma ve bakım öğretilir. İlk haftalarda kontrol önerilir; sonra genellikle yılda bir muayene yeterlidir. Hekimin ayrıca bir takvim verdiyse ona uy.

Kim karar verir?

Lensin türüne, malzemesine, ölçülerine ve takma süresine göz hekimi karar verir. OptiPedia ve mağaza ekranı bu kararı vermez.

İlgili: Refraksiyon (numara ölçümü) · Kornea topografisi · Biyomikroskop muayenesi · Kontakt lens reçetesi

Bazı durumlarda lens kullanımı ertelenir, sınırlanır ya da özel bir lens gerekir. Bu durumların değerlendirilmesi hekime aittir; aşağıdaki liste yalnız örnektir.

Hekime mutlaka söyle

• Sık tekrarlayan göz enfeksiyonları, alerjiler ya da kuru göz
• Göz kapağı iltihabı (blefarit)
• Diyabet gibi yara iyileşmesini etkileyen hastalıklar
• Düzenli kullandığın göz damlaları ve ilaçlar
• Tozlu, dumanlı ya da kimyasal içeren çalışma ortamı

Sonuç

Bu durumların çoğunda lens yine kullanılabilir; ama doğru lens, doğru süre ve daha sık kontrolle. Kararı muayene belirler.

İlgili: Kuru göz · Blefarit · Alerjik konjonktivit · Kuru gözde lens