Optik tasarımlar

Her yönde aynı gücü taşıyan lenstir. Miyopi ve hipermetropiyi düzeltir.

Reçetede

Tek bir güç değeri vardır: eksi (miyopi) ya da artı (hipermetropi). Az astigmatta da yeterli olabilir; bunu hekim değerlendirir.

İlgili: PWR / SPH (güç) · Torik lens (astigmat lensi)

Farklı yönlerde farklı güç taşıyan lenstir; astigmatı düzeltir. Doğru açıda durması gerektiği için göz kırpıldığında dönmeyecek şekilde tasarlanır.

Reçetede

Sferik güce ek olarak silindir (CYL) ve aks (AX) değeri bulunur.

Bilmen gereken

• Lens dönerse görme dalgalanabilir; bu durumda hekime söyle
• Lensin üzerinde oturuşu kontrol etmeye yarayan küçük işaretler olabilir
• Seçenekler sferik lense göre daha sınırlı olabilir

İlgili: CYL ve AX (astigmat) · Sert gaz geçirgen lens (RGP)

Aynı lens üzerinde uzak ve yakın için farklı güçler taşır. Yakını görmenin zorlaştığı (genellikle 40'lı yaşlardan sonra) dönemde kullanılır.

Reçetede

Güce ek olarak ADD (yakın eki) değeri yer alır.

Beklenti

Beyin farklı mesafelerdeki görüntülerden net olanı seçmeyi öğrenir; ilk günlerde alışma süresi olabilir. Her mesafede gözlük kadar keskin olmayabilir.

Diğer seçenek

Bazı kullanıcılarda bir göz uzağa, diğeri yakına ayarlanır (monovizyon). Hangisinin uygun olduğunu hekim deneme ile belirler.

İlgili: Yakını zor görenler (presbiyopi) · ADD (yakın eki)

Hem astigmatı hem yakını zor görmeyi (presbiyopi) aynı lensle düzeltmeyi amaçlayan tasarımdır. Torik lens gibi doğru açıda durmalı, multifokal lens gibi farklı mesafeler için güç taşımalıdır.

Reçetede

SPH, CYL ve AX değerlerine ek olarak ADD bulunur.

Bilmen gereken

• Ürün seçenekleri ve üretim aralıkları daha sınırlıdır
• Uyarlama ve deneme süresi daha uzun sürebilir
• Uygunluğuna göz hekimi deneme lensiyle karar verir

İlgili: Torik lens (astigmat lensi) · Multifokal lens · Eş zamanlı görme: merkez-yakın, merkez-uzak

Multifokal yumuşak lenslerin çoğu eş zamanlı görme ilkesiyle çalışır: uzak ve yakın güçler göz bebeğinin önünde aynı anda bulunur, beyin o an bakılan mesafedeki net görüntüyü seçer.

Tasarımlar

• Merkez-yakın: yakın gücü ortada, uzak gücü çevrede
• Merkez-uzak: uzak gücü ortada, yakın gücü çevrede
• Monovizyon: bir göz uzağa, diğeri yakına ayarlanır; tek lens tasarımı değil, bir uyarlama yöntemidir

Beklenti

• Kontrast ve loşta görme bir miktar azalabilir
• Göz bebeği büyüklüğü ve ADD değeri sonucu etkiler
• Hangi yöntemin uygun olduğunu hekim deneyerek belirler

İlgili: Multifokal lens · Yakını zor görenler (presbiyopi) · ADD (yakın eki)

Göz rengini değiştiren ya da belirginleştiren lenslerdir. Numaralı ya da numarasız olabilirler; ikisi de göze temas eden tıbbi cihazdır.

Bilmen gereken

• Numarasız renkli lens de muayene ve doğru ölçü gerektirir
• Ölçüsüz, tanınmayan yerden alınmış lensler ciddi kornea enfeksiyonlarına yol açabilir
• Lensler kimseyle paylaşılmaz; parti ya da kostüm için bile

Görüş

Renkli kısım göz bebeğinin önünde durmaz; ama loş ışıkta göz bebeği büyüdüğünde görüşte kenar etkisi hissedilebilir.

Acil: Renkli lensten sonra ağrı, kızarıklık ya da bulanık görme olursa lensi çıkar ve göz hekimine git.

İlgili: Lensle ilişkili kornea enfeksiyonu (keratit) · Lens paylaşılmaz, süresi geçen kullanılmaz

Bazı lensler görme düzeltmek için değil; gözü korumak, ağrıyı azaltmak ya da görünüşü düzeltmek için kullanılır.

Örnekler

• Bandaj lens: kornea yüzeyi iyileşirken onu korur; hekim takar ve çıkarır
• Protez lens: yaralanma ya da hastalık sonrası görünümü düzeltir
• Işık geçirgenliği ayarlı özel lensler: bazı ışık hassasiyetlerinde

Kim yönetir?

Bu lensler tamamen hekim takibiyle kullanılır; süre ve kontrol tarihi hekimin talimatına göredir.

İlgili: Kornea distrofileri ve enfeksiyonları · Göz travması

Renk görme farklılığı olan bazı kişilerde, belirli dalga boylarını süzen renkli lensler bazı renkleri birbirinden daha kolay ayırt etmeye yardım edebilir. Renk görmeyi normale döndürmez ve tedavi değildir.

Nasıl çalışır?

Lens, birbirine karışan renklerin parlaklık farkını artırır; bu sayede bazı renk testlerinde ya da günlük ayrımlarda fark kolaylaşabilir.

Sınırlar

• Etkisi kişiden kişiye değişir; kanıtlar sınırlıdır
• Bazı renkleri daha zor, loş ortamı daha karanlık gösterebilir
• Renk görme şartı olan meslek ve ehliyet testlerinde geçerli bir çözüm sayılmaz
• Gece araç kullanırken uygun olmayabilir

Kim karar verir?

Göz hekimi renk görme tipini belirler; denemeyi ve uygunluğu hekim değerlendirir.

İlgili: Renk görme bozukluğu · Renkli lensler

Gece uykuda takılan özel sert lensler korneanın ön yüzünü geçici olarak şekillendirir; gündüz lenssiz görmeyi sağlar. Etki kalıcı değildir; lens bırakılınca kornea eski hâline döner.

Kimler için?

Belirli bir numara aralığındaki miyopide ve çocuklarda miyopi ilerlemesini yavaşlatma amacıyla değerlendirilebilir.

Bilmen gereken

• Gece takıldığı için hijyen kuralları çok daha önemlidir
• Düzenli ve sık hekim kontrolü gerekir
• Kararı ve uygulamayı göz hekimi yapar

İlgili: Miyopi kontrol lensleri · Çocuk ve gençlerde lens · Sert gaz geçirgen lens (RGP)

Çocuklarda miyopinin artış hızını yavaşlatmak için tasarlanmış yumuşak ya da gece lenslerdir. Miyopiyi düzeltir, ilerlemesini yavaşlatmayı amaçlar; durdurmayı garanti etmez.

Nasıl yürür?

Çocuğun yaşı, miyopinin artış hızı ve ailedeki miyopi öyküsüne göre hekim karar verir; düzenli ölçümlerle izlenir.

Birlikte

Gün ışığında dışarıda vakit geçirmek ve yakın çalışmaya ara vermek de önerilen alışkanlıklardır.

İlgili: Çocuk ve gençlerde lens · Ortokeratoloji (gece lensi)